Prosopon: Charlotte Lybeer

Prosopon: Charlotte Lybeer
26 feb 2017 - 02 apr 2017
Exhibition Views: 
Text: 

Theater in het dagelijks leven. Dat thema was al erg vroeg aanwezig in het werk van Charlotte Lybeer. Ze bracht themaparken in beeld, lifestyle communities, kunstmatige dorpen en kunstmatige mensen. Mensen die in trollenkostuum deelnemen aan fantasy-rollenspellen. Of die elkaar liefst verkleed als dier ontmoeten. Furry’s, kigurumi’s en zentais. Theater spelen is volgens Lybeer een natuurlijke reactie van de hedendaagse mens op een gefragmenteerde werkelijkheid.
‘Het interesseert me hoe mensen proberen te passen in het huidige tijdsbeeld. Hoe ze reageren op de wereld die ze voorgeschoteld krijgen.’
Haar werk is dus exact het tegenovergestelde van reality-tv, het is irreality-tv. Het toont aan dat een artificiële wereld vraagt om artificiële mensen. Het streven een authentiek mens te zijn blijkt een fossiel uit de vorige eeuw.
De spanning in de beelden waar kijkers altijd op stuiten is die tussen documentaire en fictie. ‘Is de foto in scène gezet?’ vragen velen zich af. Wat ze zien, moet haast een geconstrueerd beeld zijn. Ze denken onmiddellijk aan een goed geëquipeerde fotostudio, aan een rijkelijk gevulde garderobe, aan een grimeuse en een styliste die aan de kant paraat staan. Pas wanneer dat beeld verstoord wordt door de al te realistische details uit de foto’s kunnen ze zichzelf overtuigen van de echtheid ervan.
Dat beproefde procédé wordt omgegooid in twee recente fotoreeksen van Lybeer. Het gaat om Epidermis II uit 2013-2015 en The Boot and the Face uit 2016-2017. Beelden uit de eerste reeks zijn op deze tentoonstelling te zien in de benedenverdieping. Op de eerste verdieping zijn foto’s uit de tweede reeks tentoongesteld. De andere ruimtes tonen vroeger werk, beelden van een alsof-wereld, een artificieel alternatief, een poging het 'gewone' te upgraden.
Epidermis II slaat op de opperhuid. De verkleedpartijen uit Lybeers eerdere werk zijn hier zelf uitgekleed. Wat rest van de spectaculaire of buitenissige of patserige maskers uit eerdere reeksen, is enkel een dun laagje lycra dat huidkleur en gelaat volledig weg gomt. Er zijn geen personen meer te zien; enkel nog blanco figuren die door hoogstens één pose of accessoire of detail van de compositie een minimum aan betekenis genereren.
The Boot and the Face roept onwillekeurig associaties met het militarisme op. Die worden bevestigd door wapens en dreigende beschermingsmaskers. Gaat het om een paramilitaire groepering? Of om professioneel uitgeruste amokmakers, die zich voorbereiden op een volgende Occupy? Helemaal niet. De context en de details verraden dat het ook hier allemaal nep is. Onder de pakken zitten jongens en meisjes die gevechtssimulatiesporten spelen, zoals paintball en airsoft.
De beelden creëren een broze spanning. Context en details kunnen de betekenis van een foto in een oogwenk doen kantelen. Zoals de roze outfits van de vier paintballmeisjes, of de felgekleurde sportschoenen die het dreigende kostuum van de airsoftspeler een knullige indruk geeft. Grenzen worden afgebakend met gekleurde tape en kogels vervangen door biologisch afbreekbare bolletjes. Gekleurde bomexplosies versluieren het beeld, enkel kleur blijft over. De kijker weifelt. Het beeld valt tussen gruwel en normaliteit, tussen dreigend en onnozel, tussen virtualiteit en realiteit. Is het wel een spel? Wat zijn de regels, en waar begint en eindigt het spelterrein?
Prosopon toont ons een wereld die schreeuwt om escapisme en een ander ‘nu’. Allerhande beschermende barrières worden opgetrokken. Van een 2de huid in Epidermis II tot een oorlogssimulatie (geinspireerd door onze steeds meer beeld wordende werkelijkheid) in The Boot and The Face .

Thomas Crombez (2017)