Caroline Coolen & Liesbeth Marit

Caroline Coolen & Liesbeth Marit
19 sep 2015 - 25 okt 2015
Exhibition Views: 
Text: 

Sehsucht

Het kan een straathond zijn, een vlag of een menselijke gestalte die de elementen trotseert. Het is polyester of brons of tekenpapier of aluminium. Of de stam van een berk – pioniersvegetatie dus, een boom die graag op braakland woekert.
Neen, het is nooit *of*. In het werk van Caroline Coolen (°1975) is het altijd *en*. Haar beelden – sculpturen, installaties, tekeningen – zijn tot stand gekomen als een denkoefening over tijd en ruimtelijkheid met sterke autobiografische wortels. In heel wat sleutelwerken lijken personages naar de horizon te staren; zij nemen alleszins een kijkhouding aan. Zelf observeert de kunstenares al even gretig: dan neemt zij geconcentreerd gestalten, honden en landschappen in zich op. Na een opleiding beeldhouwen heeft zij een jaar experimentele film gestudeerd – dat zegt heel wat over een kunstenaar. In een interview over haar expeditie naar het Noordpoolgebied in 2007 valt het woord Sehsucht, ‘… wat mij interesseerde was het verlangen om ver te kunnen kijken, en dat verlangen proberen om te zetten in een werk. Op dat vlak was Spitsbergen één en al visuele euforie’. Coolen maakte toen samen met enkele andere kunstenaars en wetenschappers een trektocht door het desolate, kwetsbare gebied aan de pool. Uit de aantekeningen en indrukken van die reis put zij nog af en toe inspiratie. In klei, rubber, keramiek, porselein, schuim, brons, polyester, textiel en verf ontstaan motieven die van de ene sculptuur naar de andere worden doorgegeven en verfijnd, in een suite van variaties op een thema. In het spaarbekken van de geschiedenis vist Coolen naar verkoolde honden – denk aan Pompeï – en middeleeuwse waterspuwers, heraldische elementen en emblemen die herinneren aan de religieuze iconografie. Laag na laag assembleert zij fragmenten van de werkelijkheid tot nieuwe ensembles. Zo komt een eigenzinnig oeuvre tot stand, traag en gestaag als de tijd die de kunstenares nodig heeft om het te laten bezinken. Door haar associërende manier van denken en voelen wordt een soort van continuïteit hersteld. En niets is gelogen want alles is waar.

Er is tijd

In de spanning tussen stilstand en beweging ontwikkelt zich het werk van Liesbeth Marit (°1979). Dat is niet alleen het geval in de foto’s die zij op kleine lichtbakken monteert – beeldschermen zijn het, die beweging laten vermoeden waar enkel *stasis* heerst. We krijgen interieurs te zien, kamers en andere bevreemdende ruimten die evengoed filmsets of zelfs maquettes zouden kunnen zijn. Bestaan deze plekken echt of heeft Marit ze geconstrueerd en zorgvuldig uitgelicht ? Met een dergelijke hypothese zit je niet eens ver van de waarheid. De vrouw die de camera heeft gehanteerd, studeerde schilderkunst en is vandaag vooral met video en film bezig. Allicht bekijkt zij haar omgeving in functie van de scenario’s die zij wil regisseren, op zoek naar locaties – landschappen en interieurs – die een rol kunnen spelen in een verhaal. De foto’s op de lichtbakken zijn dus *stills*, in alle betekenissen van dat woord.
Ook in de twee korte filmfragmenten die zij in de galerie toont, lijkt het alsof er niet veel of zelfs bijna niets gebeurt. Die eerste indruk klopt niet, want in deze ‘stilstaande beelden’ is enorm veel te zien. Bijna onmerkbaar verandert er iets, of doet er zich wat voor in de rand van het kader, als een faseverschuiving in de *minimal music*. Als autonome beelden zijn ze ongemeen krachtig, en in hun ingekeerde, zelfs meditatieve stilte en stilstand geven ze details prijs die je niet had verwacht: een subtiele lichtinval of een rennende hond. Het beeld waarin deze laatste opduikt, is een scène uit Marits narratieve kortfilm *YURI and the frustration of our ponies* (2012). Traag kent het licht zijn verloop, maar ook de klankband dringt gestaag tot je door. Zo wordt aandacht *waandacht* en tegelijk concentratie. Zo laat Marit zien dat de tijd kan vloeien, maar evengoed indikken en stollen. Tot hij lijkt stil te staan.

Eric Min, augustus 2